Озенлер, Ер экосистемасынынъ джанлы бир къысмы оларакъ, тек ер устю сув ресурсларынынъ биринджи ташыйыджылары дегиль де, инсаннынъ сагъ къалмасы ве инкишафы ичюн омюр ёлудыр. Лякин санайылаштырув тезлешкен сайын базы заводлар, озенлерге джогърафик якъын олгъанлары себебинден, озь истисал джерьянларында ола бильген акъызмалар ве къанунсыз чыкъарувлар себебинден сув хавфсызлыгъына даима телюке догъуралар. Аммиак азоты, умумий фосфор, умумий азот ве ХОД (химиявий оксиген талабы) киби эсас кирлетиджилернинъ зияде севиелери тек сув осюмликлери ве айванларнынъ яшагъан ерлерине зарар кетирмей, олар ичильген сув ве ашайт зынджыры вастасынен инсан организмине кирелер ве узун{}м истималнен сагълыкъкъа къайтарып оламагъан зарар кетире. Шунынъ ичюн тышкъы озен сувунынъ кейфиетини ильмий ве системалы ольчемек экологик хавфсызлыкъны ве халкъ сагълыгъыны къорчаламакъ ичюн зарур тедбирге чевирильди.
Гидрологик джеэттен бакъкъанда, озенлер ягъмурлар я да ер асты чокъракълары ярдымынен пейда ола, олар тартышма кучюнинъ тесири алтында табиий оюкълар бою акъалар. Оларны акъкъан ерлерине коре ички озенлер я да тышкъа чыкъкъан озенлер деп больмек мумкюн. Ички озен ички экосистеманы беслейми, я да акъкъан озен океангъа къошуламы, онынъ сув кейфиети региональ экосистеманынъ сагълыгъыны догърудан-догъру акс эте. Сув кейфиетини сынамакъ тек кирленюв менбаларыны вакътында тапмагъа имкян бермей, амма экологияны идаре этмек ичюн малюматларгъа ярдым эте. Меселя, ириген оксиген, рН ве булутлылыкъ киби параметрлерни козетип, сув объектлерининъ озь-озюни-темизлев къабилиетини ве кирленюв севиесини догърудан-догъру къыймет кесмек мумкюн.
Сув кейфиетини козетювнинъ земаневий технологиялары акъыллы янъыланувлардан кечти. Меселя, сув кейфиетини козеткен миниатюралы буя системалары бир вакъытта бир къач косьтергични, шу джумледен ириген оксигенни, рН, ОРП (оксидленюв-азайтув потенциалы) ве кечиримлиликни ольчеп олурлар. Бу система RS-485 автобусы вастасынен сенсор малюматларыны топлай ве оларны сымсыз ёлнен булутлы платформагъа ёллай, бу исе къулланыджыларгъа мобиль иляве вастасынен мониторинг нетиджелерини керчек вакъытта корьмеге имкян бере. Толу буя системалары камераларны, GPS ерлештирювини ве автоматик сигнализация функцияларыны да бирлештире билелер, бу исе кабельлерни тёкмейип, мониторинг ерлеринде тез ерлештирмеге имкян бере ве аквакультура, санайы канализация сувларыны чыкъарув ве кой ходжалыгъыны суварув киби бир чокъ сааларнынъ динамик мониторингине иришмеге имкян бере.
Девлет векиллери ве ишханелери тарафындан озен сувунынъ кейфиетини даима тешкермек, эсас оларакъ, джемаат экологик месулиетини ерине кетирювдир. Сув кейфиетининъ денъишмелерини токътамайып козетмек эм ишханелерни этраф муитни къорчалав тедбирлерини амельге кечирмеге меджбур эте биле, эм де сув айдынлатув ерлерини ишлетмек ве кирленювнинъ огюне кечмек сиясетини шекиллендирмек ичюн ильмий эсас ола биле. Тек догъру мониторинг, вакътында эртеден хабер этмек ве системалы идаре этмек ярдымынен биз озен экосистемаларынынъ тургъун чалышувыны темин эте билемиз ве эр бир озенни омюрни беслеген ве цивилизацияны ташыгъан сагълам коридоргъа чевире билемиз.
